رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۱۰۰﴾

پروردگارا! به من از (فرزندان) صالح ببخش. (۱۰۰)

‏ و در اينجا نخستين تقاضایش از خدا كه در آيات فوق منعكس است تقاضای فرزند صالح بود، فرزندی كه بتواند خط رسالت او را تداوم بخشد، و برنامه‌های نيمه تمامش را به پايان برساند، اينجا بود كه عرض كرد:" پروردگارا! به من از فرزندان صالح ببخش" (رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ‌).

‏چه تعبیر جالبی" فرزند صالح و شايسته"، شايسته از نظر اعتقاد و ايمان، شايسته از نظر گفتار و عمل، و شايسته از تمام جهات.

‏قابل توجه اينكه يك جا ابراهيم خودش تقاضا می‌كند كه در زمره صالحان باشد، چنان كه قرآن از قول او نقل می‌كند: رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ‌:

‏" پروردگارا! به من علم و دانش مرحمت فرما، و مرا به صالحان ملحق كن" (شعراء- ۸۳).

‏و در اينجا تقاضا می‌كند كه فرزندان صالح به من مرحمت فرما، چرا كه صالح وصفی است جامع كه تمام شايستگی‌های يك انسان كامل در آن جمع است.

‏خداوند نيز اين دعا را مستجاب كرد، و فرزندان صالحی همچون" اسماعيل" و" اسحاق" به او مرحمت فرمود، چنان كه در آيات بعد همين سوره می‌خوانيم‌ وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ‌" ما او را بشارت داديم به تولد اسحاق پيامبری از صالحان".

‏و در مورد اسماعيل می‌گويد: وَ إِسْماعِيلَ وَ إِدْرِيسَ وَ ذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ وَ أَدْخَلْناهُمْ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ‌:" و اسماعيل و ادريس و ذا الكفل را به ياد آور كه همه از صابران بودند، و ما آنها را در رحمت خود وارد كرديم چرا كه از صالحان بودند (انبياء- ۸۶ و ۸۵).

از ذات اقدس الهي درخواست �هبه� كرد. بهترين هبه‌اي كه خداي سبحان عطا مي‌كند همان انسان كامل است؛ گاهي به موسي برادري مثل هارون عطا مي‌كند, گاهي به ابراهيم پسري مثل اسماعيل(عليهم الصلاة و عليهم السلام) عطا مي‌كند، اينها بهترين هبه‌ها و هدايا و بخشش‌هاي الهي ‌هستند.

http://www.parsquran.com/data/show.php?sura=19&ayat=51&user=far&lang=far&tran=2

حضرت ابراهيم(عليه السلام) چند چيز را از ذات اقدس الهي به عنوان �هبه� درخواست كرد؛ عرض كرد مي‌خواهم که از صالحين باشد، نه تنها جزء افرادي باشد كه ﴿عَمِلُوا الصَّالِحاتِ﴾،[10] بلكه مسئلت مي‌كند که از صالحين باشد. فرق بين ﴿عَمِلُوا الصَّالِحاتِ﴾ با ﴿الصَّالِحينَ﴾ در نوبت قبل گذشت. برخي‌ها كارهاي خوب مي‌كنند؛ ولي اين خطر هست كه گوهر ذاتشان، چون اصلاح نشده است ممكن است که يك وقت عوض شود، اينها جزء ﴿عَمِلُوا الصَّالِحاتِ﴾ هستند؛ اما كساني كه جزء �صالحين� باشند و گوهر ذاتشان صالح باشد، اينها ديگر تضمين‌شده هستند. از ذات اقدس الهي درخواست �هبه� صالح كرده است؛ يعني به من يك صالحي عطا كن! فرزند باشد، از �صالحين� باشد.