وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ ﴿۷۵﴾
نوح ما را ندا كرد (و ما دعاي او را اجابت كرديم)، و چه خوب اجابت كننده اي هستيم. (۷۵)
و - به طورى كه از سياق استفاده مى شود - منظور از نداى نوح همان نفرينى است كه بـه قـوم خـود كرد و به درگاه پروردگار خويش براى هلاكت آنان استغاثه نمود، همان نـفـريـنى كه در آيه (وَقَالَ نُوحٌ رَبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا «نوح» گفت: پروردگارا! روي زمين احدي از كافران را زنده مگذار.) و نيز آيه (فَدَعَا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ او به درگاه پروردگار عرضه داشت: من مغلوب (اين قوم طغيانگر) شده ام، انتقام مرا از آنها بگير) حكايت شده است.
…دعاها و نداهاي نوح(سلام الله عليه) يك مقدار طلب مغفرت بود,
http://www.parsquran.com/data/show.php?sura=71&ayat=26&user=far&lang=far&tran=2
-----
سوره ۷۱: نوح
رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا ﴿۲۸﴾
پروردگارا! مرا بيامرز، و همچنين پدر و مادرم، و تمام كساني را كه با ايمان وارد خانه من شدند، و جميع مردان و زنان باايمان را، و ظالمان را جز هلاكت ميفزا! (۲۸)
اينكه وجود مبارك حضرت نوح عرض كرد خدايا ﴿رَبِّ اغْفِرْ لي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً﴾[20] منظور بيت ولايت است تا ظهور حضرت هر كس وارد حوزه ايمان شود مشمول دعاي حضرت نوح است، براي اينكه داخل در بيت ولايت او شد چه اينكه مشمول ادعيه ائمه ديگر هم است.
در جمله رب اغفرلى و لوالدى و لمن دخل بيتى مؤ منا (پروردگارا مرا ببخش و پدر و مادرم را و هر كس در خانه من مؤ من وارد شود در معنى بيت گفتگو است ، و روى هم رفته چهار معنى براى آن ذكر شده بعضى آن را بـه مـعـنـى خـانـه شـخـصـى ، و بـعضى مسجد، و بعضى كشتى نوح ، و بعضى آئين و شـريـعـت او دانـسـتـه انـد، در حـديـثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم كه فرمود: (مـنـظور از بيت در اينجا ولايت است ، هر كس وارد ولايت گردد در خانه انبيا وارد شده است ) مَنْ دَخَلَ فِي الْوِلَايَةِ دَخَلَ فِي بَيْتِ الْأَنْبِيَاءِ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ.
-----
يك مقدار طلب نصرت بود, يك مقدار درخواست هلاكت بود، براي قومي كه 950 سال حضرت دعوتشان كرد و اينها اجابت نكردند؛ لذا گاهي به اين صورت درميآيد كه من ﴿دَعَوْتُ قَوْمي لَيْلاً وَ نَهاراً﴾؛[14]ولي در اينها اثر نكرده؛
http://www.parsquran.com/data/show.php?sura=71&ayat=5&user=far&lang=far&tran=2
ذکر استغفار
اغلب ما ذکر استغفار را ذکری برای آمرزش گناهان و توبه کردن می دانیم و هنگامی که با کوله باری از گناهان در مقابل خداوند ستارالعیوب قرار می گیریم، برای آمرزش گناهان خویش این ذکر را به کار می بریم.
اما ذکر استغفار تنها برای آمرزش گناهان نیست بلکه این ذکر آثار و فواید مادی و معنوی زیادی دارد و با توسل به ذکر اَستَغفِرُاللهَ می توانیم به تمام حاجات دنیوی و اخروی خود دست یابیم.
آثار و فوائد ذکر استغفار
افزایش رزق و روزی
گرفتاری های اقتصادی و فقر و تنگ دستی یکی از عقوبت های گناه برای مؤمن در دنیا است. پس گفتن ذکر استغفار و عذرخواهی از خداوند به خاطر گناهان موجب از بین رفتن فقر و بیچارگی، افزایش رزق و روزی، برکت در مال و ثروت، بهره مندی از نعمت های پروردگار و گشوده شدن گره های کور اقتصادی می گردد.
همیشه میپنداشتم، گرفتاریها مرا از خدا دور کردهاند؛ اکنون دریافتهام، دوریام از خدا، ریشهی همهی گرفتاریهاست.
فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا ﴿۱۰﴾ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا ﴿۱۱﴾ وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهَارًا ﴿۱۲﴾ از پروردگار خود آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است؛ تا باران های مفید و پر برکت را از آسمان بر شما پیوسته دارد و شما را با مال بسیار و فرزندان متعدّد یاری رساند و باغ های خرّم و نهرهای جاری به شما عطا فرماید. (نوح، 10- 12)
در بیان امام صادق (علیه السلام) با استناد به آیات 10- 12 نوح می فرمایند:
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إذا استَبطَأتَ الرِّزقَ فَأكثِرْ مِن الاستِغفارِ فإنّ اللّه َ عزّ و جلّ قالَ في كتابِهِ: « استَغفِرُوا رَبَّكُم إِنّهُ كانَ غَفّارا * يُرْسِلِ السَّماءَ علَيكُم مِدْرارا * و يُمْدِدْكُم بأَمْوالٍ و بَنِينَ » [4] يعني فِي الدنيا «و يَجْعَلْ لَكُم جَنّاتٍ» [5] يعني في الآخِرَةِ .
«هنگامی که رسیدنِ روزی ات را همراهِ سختی و کندی دیدی، زیاد استغفار کن، چرا که خداوند عزّوجلّ در کتابش می فرماید:از پروردگارتان، طلبِ مغفرت نمایید که او بسیار آمرزنده است تا از آسمان پیوسته بر شما بباراند و با اموال و فرزندان فراوان یاری تان رساند (یعنی در دنیا) و باغ های خرّم و نهرهای جاری عطایتان فرماید (یعنی در آخرت)» (بحار الانوار، ج78، ص201، روایت 29)
نگاهی به خواص ذکر استغفار از نظر پیامبر و امامان
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرمایند: مَنْ أَکْثَرَ الإِسْتِغْفارَ جَعَلَ اللهُ لَهُ مِنْ کُلِّ هَمّ فَرَجاً وَ مِنْ کُلِّ ضیق مَخْرَجاً وَ یَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لایَحْتَسِبُ. (بحارالأنوار (جلد 74) / ترجمه رضایی ; ج 1 ص 189)
کسی که زیاد استغفار گوید و از خدا عذرخواهی کند:خداوند از هر غصّه ای برایش گشایشی قرار دهد و از هر تنگنایی راه فراری پیش پایش گذارد و او را از جایی که گمان ندارد روزی می دهد.
امام رضا (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت می کنند: مَنِ اسْتَبْطَأَ الرِّزْقَ فَلْیَسْتَغْفِرِ اللهَ. (بحارالأنوار، ج 90، ص 277)
کسی که روزیش به کندی به دست می آید، باید استغفار کند و از خدا آمرزش طلبد.
امیرالمؤمنین (علیه السلام) می فرمایند:
اَلإسْتِغْفارُ یَزیدُ فِی الرِّزْقَ. (بحارالأنوار ، ج 90، ص 277)
استغفار و طلب آمرزش از خداوند روزی انسان را زیاد می کند.
و در سخن دیگری می فرمایند:
أَکْثِرُوا الإِسْتِغْفارَ تَجْلِبُوا الرِّزْقَ. (بحارالأنوار ، ج 90، ص 277)
زیاد استغفار گویید و از خدا پوزش بطلبید تا روزی را ( به سوی خود ) جذب نمایید.
افزایش اولاد و بچه دار شدن
فرزند دار شدن یکی از نعمت هایی است که زمام امرش به دست خداوند است و تا او اراده نکند کسی صاحب فرزند نمی شود اما گفتن ذکر استغفار برای برخورداری از فرزندان بی تاثیر نیست و خداوند خود می فرماید برای اینکه صاحب فرزند شوید ذکر استغفار را بسیار بگویید.
( اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً * وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوال وَ بَنینَ ). (سوره نوح ، آیه 10 ـ 11)
از پروردگار خویش آمرزش بطلبید که او بسیار آمرزنده است ( اگر چنین کنید ) او ( باران ) آسمان را پی درپی بر شما فرو می فرستد و شما را با اموال و فرزندان بسیار کمک می کند.
روایت شده که شخصی خدمتِ امام رضا(علیه السلام) آمد و از «خشکسالی» شکایت کرد. حضرت در بیان راهِ چاره فرمودند:«استغفار کن». شخص دیگری به پیشگاه حضرت آمد و از «فقر و ناداری» شکایت کرد. حضرتش فرمودند:«استغفار کن» فرد سومی به محضرش شرفیاب شد و از حضرت خواست تا دعایی فرماید که خداوند پسری به او عطا فرماید. حضرت، به او فرمودند:«استغفار کن». حاضران باتعجّب پرسیدند:سه نفر با سه خواسته متفاوت، خدمتِ شما آمدند و شما همه را به «استغفار» توصیه فرمودید؟! فرمود:من این توصیه را از خود نگفتم. همانا در این توصیه از کلامِ خداوند الهام گرفتم و آن گاه آیات 10- 12 سوره نوح را تلاوت فرمودند. (مجمع البیان، ذیل تفسیر آیه 12 10 سوره نوح)
محمد بن یوسف از پدرش نقل می کند:خدمت امام باقر (علیه السلام) بودم که مردی خدمت آن حضرت آمد و عرض کرد:جانم به فدایت، من ثروت زیادی دارم اما فرزندی برایم متولد نمی شود:آیا راه چاره ای هست ؟
امام (علیه السلام) فرمودند:
نَعَم إِسْتَغْفِرْ رَبَّکَ سَنَةً فی آخِرِ اللَّیْلِ مِأَةَ مَرَّةً فَاِنْ ضَیَّعْتَ ذلِکَ فَاقْضِهِ بِالنَّهار فَاِنَّ اللهَ یَقُولُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً * وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوال وَ بَنینَ ).(بحارالأنوار ، ج 84، ص 22)
آری، یک سال در ساعت آخر شب، شبی صد بار از پروردگار خویش آمرزش طلبیده، استغفار کن. و چنانچه ساعت آخر شب را از دست دادی قضای آن را در روز به جا آور، البتّه که خداوند می فرماید:« از پروردگار خویش آمرزش طلبید که او بسیار آمرزنده است. ( اگر چنین کنید ) او ( باران ) آسمان را پی درپی بر شما فرو فرستاده و شما را با اموال و فرزندان بسیار کمک می کند».
عبارت «ساعت آخر شب» در متون دینی معمولاً به پایان شب و نزدیکِ اذان صبح اشاره دارد — یعنی سحرگاه یا وقت سحر.
در این زمان، طبق آموزههای اسلامی، لحظهای بسیار مبارک و مخصوصِ استغفار و دعا دانسته میشود. قرآن هم به این اشاره دارد، مثلاً در توصیف نیکان میفرماید:
«وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ» (ذاریات ۱۸)
یعنی: «و در سحرگاهان آمرزش میطلبیدند.»
افزایش ثروت، قدرت و برخورداری از برکت الهی
هود (علیه السلام)به قومش چنین بیان می فرماید:
سوره ۱۱: هود
وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ ﴿۵۲﴾
و اي قوم من! از پروردگارتان طلب آمرزش كنيد سپس به سوي او باز گرديد تا (باران) آسمان را پي در پي بر شما بفرستد و نيروئي بر نيروي شما بيفزايد، و روي (از حق) بر نتابيد و گناه نكنيد. (۵۲)
بهره مندی از نعمت های خدا در دنیا
دست یافتن به زندگی خوب و بی دغدغه و افزایش کمالات و رشد فضایل نفسانی در وجود انسان از برکات مادّی استغفار است. خدای مهربان در این زمینه از زبان پیامبرش (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید:
سوره ۱۱: هود
وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ ﴿۳﴾
و اينكه از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد، سپس به سوي او باز گرديد تا بطرز نيكوئي شما را تا مدت معين (از مواهب زندگي اين جهان) بهره مند سازد، و به هر صاحب فضيلتي بمقدار فضيلتش ببخشد، و اگر (از اين فرمان) روي گردان شويد من بر شما از عذاب روز بزرگي بيمناكم. (۳)
نجات یافتن از بلاهای خانمان سوز دنیا
سوره ۸: الأنفال
وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿۳۳﴾
ولي خداوند، تا تو در ميان آنها هستي آنها را مجازات نخواهد كرد، و (نيز) تا استغفار ميكنند خدا عذابشان نميكند. (۳۳)
امام علی(علیه السلام) پس از رحلت پیامبر(صلی الله و علیه وآله) فرمودند:«یکی از دو امان از میان ما رفت، امن دیگر که استغفار است را حفظ کنید.» (نهج البلاغه، حکمت 88)
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) نیز فرموده اند:
إِدْفَعُوا أَبْوابَ البَلایا بِالإِسْتِغْفارِ.(مستدرک الوسائل، ج 5، ص 318)
درهای بلاها و گرفتاری ها را به کمک استغفار ببندید
https://www.aparat.com/v/u263p2j
در سوره مباركه «قمر» آيه ده فرمود: ﴿فَدَعا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ او به درگاه پروردگار عرضه داشت: من مغلوب (اين قوم طغيانگر) شده ام، انتقام مرا از آنها بگير﴾،در موارد ديگر دعاهاي حضرت نوح را به صورت مبسوط ذكر فرمود؛ اين دعاي حضرت نوح است و ندايش هم با خلوص بود.
قرآن كريم در اجابت دعاي حضرت نوح ميفرمايد او ما را براي نصرت خواست; حالا يا نجات از قوم يا نجات از غرق يا از هر دو، با ما حاجت خود را در ميان گذاشت و از ما كمك خواست ﴿وَ لَقَدْ نادانا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجيبُونَ﴾؛ ما براي او جوابدهنده خوبي بوديم، … ﴿فَلَنِعْمَ الْمُجيبُونَ﴾. اينكه جمع مذكر سالم آورد، براي اجلال و تكريم و تعظيم مقام مُجيب است.