وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ ﴿۱۱۴﴾
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ ﴿۱۱۴﴾
ما به موسي و هارون نعمت بخشيديم. (۱۱۴)
" منت"، چنان كه قبلا هم گفتهايم، در اصل از" من" بر معنی سنگی است كه با آن وزن میشود، سپس به نعمتهای بزرگ و سنگين اطلاق شده است كه اگر جنبه عملی داشته زيبا و پسنديده است، و اگر با لفظ و سخن باشد زشت و بدنما است، گر چه منت در استعمالات روزمره بيشتر به معنی دوم گفته میشود، و همين موضوع سبب تداعی نامطلوبی به هنگام مطالعه آياتی همچون آيات مورد بحث میشود، ولی بايد توجه داشت" منت" در لغت و استعمالات قرآن معنی گستردهای دارد كه مفهوم اول (بخشيدن نعمتهای سنگين) را نيز شامل میشود.
به هر حال خداوند در اين آيه به طور سربسته خبر از نعمتهای پر وزنی میدهد كه به اين دو برادر ارزانی داشت، و در آيات بعد هفت مورد از اين نعمتها را شرح میدهد كه هر كدام از ديگری گرانقدرتر است.
https://qurannotes.blogfa.com/post/432
كلمه" منت" به معنای" انعام" است، كه احتمال دارد مراد از آن، همان نعمتهايی باشد كه بعدا در باره موسی و هارون (ع) و قوم آن دو میشمارد كه چگونه از شر فرعونيان نجاتشان داده و ياريشان كرد و كتاب به سويشان نازل نمود و به سوی خود هدايتشان فرمود و امثال اينها.
کلمه من را برای قوم حضرت موسی و هارون به کار نمیبرد شاید بیشتر برگردد به مسله هدایت آن دو و فرستادن کتاب به سوی آن دو
بعد از جريان حضرت اسحاق، به دنبال آنها فرزندان اسحاق و اسرائيل را ذكر ميكند و ميفرمايد: ﴿وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلي مُوسي وَ هارُونَ﴾… ميفرمايد ما منّت نهاديم، «اَلمِنَّه هِيَ النِّعمَةُ العُظمي«؛ آن نعمت بزرگ را منّت ميگويند، ﴿لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَي الْمُؤْمِنينَ إِذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولاً﴾[17] منّت نهاد؛ يعني نعمت مهم عطا كرده است.
سوره ۳: آل عمران
لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۱۶۴﴾
خداوند بر مؤ منان منت نهاد ( نعمت بزرگي بخشيد) هنگامي كه در ميان آنها، پيامبري از جنس خودشان برانگيخت؛ كه آيات او را بر آنها بخواند، و كتاب و حكمت به آنها بياموزد؛ اگر چه پيش از آن، در گمراهي آشكار بودند. (۱۶۴)
وظيفه پيامبر، تلاوت آيات قرآن، تعليم و تزكيه بود؛ اما متأسفانه ما بيشتر تنها از بخش تلاوت آيات قرآن بهرهمند شدهايم و سهم ما از دو بخش ديگر، يعني تزكيه و تعليم بسيار اندك بوده است.
﴿يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإيمانِ﴾؛[18]
سوره ۴۹: الحجرات
يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لَا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلَامَكُمْ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَاكُمْ لِلْإِيمَانِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۷﴾
از اينكه اسلام آورده اند بر تو منت مى نهند بگو بر من از اسلام آوردنتان منت مگذاريد بلكه [اين] خداست كه با هدايت كردن شما به ايمان بر شما منت مى گذارد اگر راستگو باشيد (۱۷)
ايمان, اسلام, هدايت اينها منّت خداست، «اَلمِنَّه هِيَ النِّعمَةُ العُظمي«؛ لذا ﴿لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَي الْمُؤْمِنينَ﴾ به مؤمنين اين نعمت عظما را مرحمت كرد، گرچه حضرتش ﴿كَافَّةً لِلنَّاسِ﴾[19] است, ﴿رَحْمَةً لِلْعالَمينَ﴾ است؛ ولي مؤمنين بهره ميبرند.
سوره ۳۴: سبأ
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۲۸﴾
ما تو را جز براي همه مردم نفرستاديم تا (آنها را به پاداشهاي الهي) بشارت دهي و (از عذاب او) بترساني، ولي اكثر مردم نميدانند. (۲۸)
سوره ۲۱: الأنبياء
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ ﴿۱۰۷﴾
ما تو را جز براي رحمت جهانيان نفرستاديم. (۱۰۷)
اينجا هم فرمود ما يك نعمت مهمّي به شخص موسي و هارون(عليهما السلام) داديم؛ به آنها نبوّت داديم, به آنها كتاب داديم, آنها را رهبران الهي قرار داديم. اينها در درجه اول نجات پيدا كردند, … بعد رو در روي قدرت مركزي مصر قرار گرفتند,... بعد نصرت الهي نصيب ايشان شد ... چون نصرت الهي نصيب ايشان شد رقيب آنها شكست خورد …