وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ﴿۱۱۵﴾
وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ﴿۱۱۵﴾
آنها و قومشان را از اندوه بزرگ نجات داديم. (۱۱۵)
در نخستين مرحله میفرمايد:" ما اين دو برادر و قوم آنها را از اندوه بزرگ رهايی بخشيديم" (وَ نَجَّيْناهُما وَ قَوْمَهُما مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ).
چه اندوهی از اين بزرگتر كه بنی اسرائيل در چنگال فرعونيان جبار و خونخوار گرفتار بودند؟ پسرانشان را سر میبريدند، و زنانشان را به خدمتكاری و مردان را به بردگی و بيگاری وامیداشتند.
http://www.parsquran.com/data/show.php?sura=28&ayat=1&user=far&lang=far&tran=2
آری از دست دادن حريت و آزادی و گرفتاری در چنگال سلطان بيرحمی كه نه بر صغير رحم میكرد و نه بر كبير، و حتی نواميس قوم و ملتی را به بازيچه میگرفت كرب عظيم و اندوه بزرگی بود، و اين نخستين منتی است كه خدا بر قوم بنی اسرائيل نهاد.
جمله" وَ نَجَّيْناهُما ..." عطف تفسيری همان جمله" مننا" خواهد بود، و تفسير میكند كه آن منت چه بود.
" وَ نَجَّيْناهُما وَ قَوْمَهُما مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ" منظور از" كرب عظيم" اندوه شديدی است كه بنی اسرائيل از شر فرعون داشتند، كه آنان را ضعيف كرد و بدترين شكنجهها را به آنان داد و بچههايشان را میكشت، و زنان و دخترانشان را زنده نگه میداشت.
….قوم آنها در اسارت قبطيهاي مصر بودند، فراعنه اينها را اسير كردند، اين بردهداري رسمي فراعنه بود كه ﴿يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ﴾ بود, ﴿يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ﴾ بود, ﴿يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ﴾[20] بود
سوره ۲: البقرة
وَإِذْ نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ ﴿۴۹﴾
و (نيز به خاطر بياوريد) آن زمان كه شما را از چنگال فرعونيان رهائي بخشيديم كه همواره شما را به شديدترين وجهي آزار ميدادند: پسران شما را سر ميبريدند و زنان شما را (براي كنيزي) زنده نگه ميداشتند و در اين، آزمايش سختي از طرف پروردگار براي شما بود. (۴۹)
که به تعبير برخي از مفسّران اينها را عذابچَر كرده بودند.[21] «سائمه» به آن گوسفندي ميگويند كه بيابان برود و از علف بيابان بچَرد، در مقابل معلوفه كه ميگويند زكات «سائمه» فلان قدر است و زكات معلوفه فلان قدر, آن گوسفندان بيابانچَر را «سائمه» ميگويند ﴿يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ﴾؛ يعني اينها را عذابچَر كردند همانطوري كه حيوان, علف بيابان را ميچرد اينها عذاب فراعنه را ميچريدند، اينطور بودند، «سائمة العذاب» بودند. اينها به بركت الهي از دست فرعون نجات پيدا كردند؛…بعد اينها پيروز شدند و ﴿فَأَخَذْناهُ وَ جُنُودَهُ فَنَبَذْناهُمْ فِي الْيَمِّ ما نيز او و لشكريانش را گرفتيم و به دريا افكنديم﴾[23] همه اينها را در دريا ريختيم؛… ﴿وَ نَجَّيْناهُما وَ قَوْمَهُما﴾از آن كرب عظيمي كه ﴿يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ﴾ بود, ﴿يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ﴾ بود, ﴿يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ﴾ بود...